Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) speelt voeding een belangrijke rol in het behouden van balans en gezondheid. Naast de indeling aan de hand van smaak volgens de vijf elementen (zie blog ‘De Traditionele Chinese Geneeskunde’), classificeert de Chinese voedingsleer voedingsmiddelen ook op basis van hun thermische werking. Deze indeling bestaat uit vijf categorieën: heet, warm, neutraal, verfrissend en koud.
De thermische werking van voeding zegt niets over de fysieke temperatuur van een gerecht, maar over het effect dat het heeft op het lichaam na consumptie. Zo kan bijvoorbeeld een warme maaltijd toch een verkoelend effect hebben, afhankelijk van de gebruikte ingrediënten en bereidingswijze.
De thermische werking van alle voedingsmiddelen uit het hoofd kennen lijkt misschien onmogelijk, maar er bestaan een aantal algemene richtlijnen die het een stuk overzichtelijker maken.
- Groenten die langere tijd nodig hebben om te groeien (wortels, kool, pastinaak) zijn meestal warmer dan snelgroeiende groenten (sla, radijs, komkommer)
- Voedsel met een blauwe, groene of paarse kleur zijn over het algemeen koeler dan dezelfde groente- of fruitsoort met een rode, oranje of gele kleur (een groene appel is verkoelender dan een rode).
- Voedsel dat groeit in een koude omgeving is verwarmend (spruitjes, boerenkool)
- Voedsel dat groeit in een warme omgeving is verkoelend (sinaasappel, banaan)
Ook de bereidingswijze en de manier van consumeren hebben invloed op de thermische werking van voeding:
- Rauw voedsel is koeler dan gekookt voedsel.
- Voeding die koud gegeten wordt is koeler dan voeding die warm gegeten wordt
- Koelere bereidingswijzen zijn onder anderen stomen, blancheren, koken en stoven
- Verwarmende bereidingswijzen zijn: roosteren, frituren, en roken
Naast deze richtlijnen is de meest directe manier om de thermische werking te achterhalen, simpelweg te letten op hoe je je voelt na het consumeren van een bepaald voedingsmiddel. Dit is ook belangrijk in het behouden van de balans. In de winter kunnen we bijvoorbeeld meer verwarmende voeding gebruiken, zoals gemberthee. Teveel warme of hete voedingsmiddelen kan echter leiden tot overmatige hitte in het lichaam. In de zomer kan het lichaam juist gekoeld worden met verfrissende voeding, zoals een tomatensalade. Wanneer iemand zich echter constant koud voelt, kan de voeding té verkoelend zijn.
Hieronder nog een aantal voorbeelden per categorie.
| HEET | WARM | NEUTRAAL | VERFRISSEND | KOUD |
| Lamsvlees, kaneel, chili, whiskey | Peterselie, cacao, gember, boekweit | Aardappel, linzen, pruim, amandel, ei | Tarwe, broccoli, salie, paprika | Watermeloen, yoghurt, kiwi, sojasaus, groene thee |
Uitgebreidere lijsten zijn te vinden in boeken of online, maar ieder lichaam is uniek. Wil je liever persoonlijk advies waarmee je gericht aan de slag kan? Kom dan gerust eens langs, zodat we samen kunnen onderzoeken hoe we jouw voeding in balans kunnen brengen.
