
Is de Traditionele Chinese Geneeskunde zweverig? Nee, hooguit wat onbekend. Daarom leg ik hier zo duidelijk mogelijk uit wat dit praktisch toepasbare systeem inhoudt.
De Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) is een eeuwenoud medisch systeem en omvat diverse genees- en behandelwijzen uit Azië, met name China. Het systeem is gebaseerd op inzichten die soms meer dan 2000 jaar oud zijn. Een van de fundamenten is de holistische visie, die inhoudt dat lichaam en geest als één geheel worden gezien en onlosmakelijk verbonden zijn met de omgeving. De TCG gaat ervan uit dat gezondheid het resultaat is van balans, waarbij fysieke, mentale en emotionele klachten worden gezien als signalen dat dit evenwicht verstoord is. Met de TCG werken betekent dan ook het herstellen van de balans en niet enkel het bestrijden van afzonderlijke symptomen.
De TCG is ontstaan vanuit gedachten en filosofieën over de natuur, de maatschappij en de betekenis van het leven in samenhang met onderzoek van het menselijk lichaam en het functioneren daarvan. De theorie van yin yang vormt samen met wu xing (Vijf Elementen) de basis van de TCG.
Yin yang
Het zwarte witte yin yang symbool heeft iedereen wel eens gezien, maar wat betekent het precies en waarom ligt dit ten grondslag van de TCG?
Yin yang symboliseert de eenheid die bestaat uit twee relatief tegengestelde polen. Deze polen zijn afhankelijk van elkaar, dus ze kunnen bestaan door de aanwezigheid van de ander. Een duidelijk voorbeeld van yin yang is de dag (yang) en de nacht (yin). Door een continue interactie tussen beiden bestaat er een dynamische balans, een transformatie. Alle twee aan elkaar logische verwante aspecten kunnen ingedeeld worden in yin en yang; hieronder wat voorbeelden.
| YIN | YANG |
| Koud | Warm |
| Water | Vuur |
| Vrouwelijk | Mannelijk |
| Maan | Zon |
| Donker | Licht |
| Rust | Beweging |
Hoe pas ik deze theorie toe in mijn coaching? In het leven kan er op allerlei vlakken een disbalans ontstaan tussen yin en yang; beweging, voeding, emoties etc. Door te onderzoeken waar een tekort of een overschot is, kunnen we de balans tussen yin en yang herstellen. Ter illustratie: iemand is vaak vermoeid, maar doet wel vier keer per week zware krachttraining. Deze vorm van beweging is erg yang, en in dit geval in overschot, wat teveel vraagt van het energieniveau en resulteert in vermoeidheid. Om de balans te herstellen vervangen we een deel van de krachttraining door een beweging die meer yin is, zoals wandelen of yoga.
Wu xing (Vijf Elementen)
De natuurlijke ordening van yin yang kan verder worden uitgewerkt in een cyclisch proces; de vijf elementen. Deze zijn Hout, Vuur, Aarde, Metaal en Water. Het model beschrijft de beweging van energie in zowel de natuur als in de mens.
- Hout wordt geassocieerd met geboorte en groei.
- Vuur is het hoogtepunt van deze groei.
- Aarde is het centrum en heeft de functie van harmoniseren.
- Metaal staat voor afname en natuurlijk verval.
- Water wordt geassocieerd met einde en begin.
Elke vorm van leven bevat dus deze vijf fasen van geboorte/begin naar dood/einde.
Daarnaast kunnen ook alle fenomenen in de natuur en de mens ingedeeld worden bij een element. Dit zijn een aantal basis associaties:
| Element | HOUT | VUUR | AARDE | METAAL | WATER |
| Seizoen | Lente | Zomer | Nazomer | Herfst | Winter |
| Orgaan | Lever | Hart | Silt | Longen | Nieren |
| Emotie | Woede | Vreugde | Bedachtzaam | Verdriet | Angst |
| Kleur | Groen | Rood | Geel | Wit | Zwart |
| Smaak | Zuur | Bitter | Zoet | Scherp | Zout |
| Zintuig | Ogen | Tong | Mond | Neus | Oren |
Hoe gebruik ik de vijf elementen in mijn coaching? Net zoals bij yin yang onderzoek ik waar een disbalans is ontstaan. Een element kan verzwakt zijn of juist teveel overheersen. In beide gevallen heeft dit invloed op de andere vier elementen. Door de balans van de elementen te herstellen door middel van mindset, beweging en voeding kan de energie weer stromen.
Daarnaast nodig ik mijn coachees uit om zoveel mogelijk mee te bewegen met het ritme van de natuur. Nieuwe plannen maken met de frisse energie van de lente, erop uit gaan en alles laten bloeien in de zomer, de balans opmaken in de laatste warmte van de nazomer, reflecteren en loslaten in de herfst, terugtrekken en rusten in de winter.
Wil je hier meer over weten of benieuwd wat het voor jou zou kunnen betekenen? Neem gerust (vrijblijvend) contact met mij op!

